Fortwachterswoning - Poederoijen

Op de plek van een voormalige fortwachterswoning aan de noordelijke Maasoever bij Poederoijen bouwde TM2 architecten een nieuwe brasserie met bovenwoning. De nieuwbouw staat op exact dezelfde locatie en heeft vergelijkbare contouren. De gevels zijn met hout bekleed en grote vensters bieden volop uitzicht over het fort, de Maas, de dijk en de uiterwaarden. Omdat de geschiedenis een belangrijk uitgangspunt is bij het ontwerp van de nieuwe fortwachterswoning, legt architect Mick Martens van TM2 architecten uit Arnhem eerst de historische achtergrond van de locatie uit: “De batterij onder Poederoijen is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, een negentiende-eeuwse verdedigingslinie die de steden in het westen van Nederland moest beschermen tegen aanvallen vanuit het oosten en zuidoosten. De linie bestaat uit forten met daartussen inundatiegebieden. Bij een aanval konden die gebieden onder water worden gezet, zodat de vijand niet verder kon oprukken. De batterij is een verdedigingswerk met een bomvrij kazernegebouw. Aan de toegangsweg werd in 1880 een woning gebouwd op een verhoogd plateau, zodat bij inundatie de woning droog zou blijven. Hier woonde de fortwachter, die was belast met de bewaking van de batterij en het toezicht op het onderhoud. De woning is in 1957 gesloopt.”

Revitalisatie fort
De Batterij is eigendom van Staatsbosbeheer. Die heeft als doelstelling behoud en beheer van de natuur, en niet van de gebouwen. De Stichting Behoud Waterlinie Bommelerwaard heeft daarom deze batterij, samen met de Batterij onder Brakel, geadopteerd, met als doel consolidatie en revitalisatie van het gebied. Al 10 jaar is Mick Martens betrokken bij de herontwikkeling, eerst in een adviserende rol bij de wijziging van het bestemmingsplan. Vervolgens als opdrachtgever/directievoerder bij de restauratie van het exterieur van de bomvrije kazerne en de wederopbouw van brug over de gracht naar de kazerne in 2012. Ook de plannen voor de bouw van de nieuwe fortwachterswoning waren toen al vergevorderd, maar de uitvoering ervan moest nog wachten op benodigde vergunningen.

Footprint en silhouet
In 2016 kon de bouw starten en in de zomer van 2017 is de nieuwbouw opgeleverd. Op exact dezelfde locatie als de voorganger is op een verhoogd plateau de nieuwe fortwachterswoning gebouwd. De oorspronkelijke hoofdvorm heeft architect Martens als onderlegger gebruikt voor de nieuwe fortwachterswoning, maar door in detail sterk af te wijken heeft de nieuwbouw duidelijk een eigentijds karakter. “De footprint en het silhouet van het nieuwe gebouw zijn vergelijkbaar met het oorspronkelijke ontwerp. De fortwachterswoning had een rechthoekige plattegrond en bestond uit een kleine kelder onder het huis, een bouwlaag met zadeldak. De gevel was voorzien van houten rabatdelen.”

Zuivere hoofdvorm
Ook de nieuwe fortwachterswoning is voorzien van een houten gevelbekleding. “Door dit materiaal door te zetten op het dak en de hemelwaterafvoeren, dakgoten en dakdoorvoeren aan het zicht te onttrekken, ontstaat er een zuivere hoofdvorm.” De breedte van de latten is leidend geweest in de afmetingen van de gevels, de gevelopeningen en de traptreden. “Ik heb het allemaal zo uitgekiend en ontworpen dat er overal even brede en onverzaagde latten passen.” Alle dakdoorvoerleidingen zijn in een brede schoorsteen samengebracht, die met hetzelfde hout is bekleed als gevels en dak. Resultaat is een archetypische hoofdvorm en een strakke detaillering.

Dynamische gevelopeningen
De gevelopeningen brengen dynamiek in dit strakke ontwerp. De architect heeft gekozen voor diverse aluminium profielen van Reynaers, die Aluminiumbouw D’n Boeij vakkundig tot strakke raam- en deurkozijnen heeft verwerkt. “Ik maak gebruik van een aaneenschakeling van verschillende kozijntypen zoals de vaste delen met draaiende delen en de schuiframen. Ook heb ik shadowboxen toegepast, met een slank gedetailleerd wisselprofiel.” In de shadowboxen zit ondoorzichtige beglazing die is voorzien van een volvlak aangebrachte emaillaag aan de binnenzijde. “De brasserie en de woning zijn twee verschillende brandcompartimenten. Achter de shadowboxen op de eerste verdieping zijn brandwerende borstweringen aangebracht, die in de gevel niet zichtbaar zijn. Op deze manier konden we hetzelfde kozijnprofiel gebruiken.” De shadowboxen zijn als borstwering op de verdieping toegepast en als hoge panelen ter weerszijden van de entree van de horeca. De kleur is zo gekozen dat het onderscheid met de ‘normale’ glazen openingen minimaal is.

Brasserie
Het nieuwe gebouw bestaat uit een brasserie op de begane grond en in het souterrain en op de eerste verdieping bevindt zich een woning. Vanuit de brasserie bieden de grote vensters een panoramisch uitzicht op de omgeving, onder meer op de bomvrije kazerne. In drie gevels kan een schuifraam opengezet worden. Aansluitend aan de begane grond is een terras aan de zuidwestzijde. De jonge bomen die op oude foto’s van de originele fortwachterswoning te zien zijn, staan nu volgroeid aan de kant van de dijk en werpen ’s zomers hun schaduw op het huis en terras. Een halve verdieping lager is een klein terras op het noordoosten. Strokenvensters brengen ruim daglicht in het souterrain, dat ruimte biedt aan een vergaderruimte, toiletten en opslag.

Bovenwoning
De bovenwoning heeft een aparte entree in de noordoostgevel. Door grote vensters in de kopgevels en aan het balkon op het zuidwesten heeft de woning een nog weidser uitzicht over de Maasdijk. Vooral vanuit de hoge woonkamer met een open kap en een mezzanine is het zicht overweldigend. Het balkon is bereikbaar vanuit de woonkamer en een van de drie slaapkamers. Het is grotendeels uit het hoofvolume gesneden en steekt evenveel uit de gevel als de luifel van het terras.

Onderhoudsarm
Vooral met een stichting als opdrachtgever vindt Mick Martens het belangrijk om onderhoudsarme oplossingen te bedenken. “Met de houten gevelbekleding met duurzaamheidsklasse 1 en de aluminium kozijnen is een prachtig resultaat bereikt dat bovendien zeer onderhoudsarm is.” Tot slot wil de architect benadrukken dat “met de realisatie van deze nieuwe fortwachterswoning er een nieuwe tijdlaag aan de batterij bij Poederoijen is toegevoegd en de batterij hiermee toegankelijk is geworden voor een groter publiek.” De brasserie heeft inderdaad aan klandizie geen gebrek, verzekert de uitbater.

Klik hier voor een video van Fortwachterswoning in Poederoijen.

Nedinsco - Venlo

De Nedinscofabriek aan de zuidkant van het centrum van Venlo is in de jaren twintig van de vorige eeuw gebouwd volgens de principes van de Nieuwe Zakelijkheid. Anno 2013 is het na een grondige renovatie en transformatie een broedplaats voor nieuwe bedrijvigheid. 

Met name mediabedrijven hebben hun intrek genomen in het witgestucte complex, dat mede dankzij zorgvuldig gekozen aluminium kozijnen voldoet aan de hedendaagse eisen van comfort en energiegebruik. In een deel van het complex bevinden zich apartementen. Per functie is gekeken naar de juiste oplossing voor de gevel. In de toren, waar geen isolatie nodig was, zijn de oorspronkelijke kozijnen behouden. Alle onderdelen van het complex bij elkaar geven een harmonieus gevelbeeld, met een maat en een tijdloos ritme dat in de kozijncomposities is gevangen.

Fotograaf: Arthur Bagen

Basisschool Reigerlaan - Eindhoven

In Eindhoven heeft begin 2017 de vernieuwbouwde basisschool aan de Reigerlaan opnieuw haar deuren geopend. De basisschool kampte al geruime tijd met ruimtegebrek. Daarnaast was er behoefte om het programma uit te breiden met een kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, gymzaal, aula en peuterspeelzaal. Om dit mogelijk te maken, is op de oude binnenplaats van de school een uitbreiding gerealiseerd. De bestaande bouw - een rijksmonument van architect J.W. Hanrath (1914) - is gerenoveerd en opnieuw ingedeeld, waarbij tevens een lift is toegevoegd. Hierdoor is het volledige gebouw tot aan de zolder rolstoeltoegankelijk.

Om oud- en nieuwbouw optimaal te laten aansluiten, is de uitbreiding ontworpen met oog voor de bestaande uitstraling, detaillering en kleuren, maar met gebruik van de nieuwste materialen en technieken. De gevel is opgetrokken uit bruine baksteen in een typisch klezoren metselwerkverband, waarbij de waterslagen en dakranden zijn uitgevoerd in prefab beton. Penanten in de gevel en terugliggende kozijnen zorgen voor een bijzonder gevelreliëf, dat sprekend maar toch ook ingetogen oogt. In het metselwerk van de zuidgevel is het silhouet van een reiger opgenomen. Binnenin het gebouw is van de oudbouw naar de nieuwbouw een eiken lambrisering aangebracht, met speelse niveauverschillen op de eerste verdieping.

Belangrijk uitgangspunt in het ontwerp was de bestaande gangenstructuur van het Hanrath-gebouw. De oude gangen zijn als het ware doorgetrokken in de nieuwbouw, waar ze op verschillende plekken eindigen in grote glaspartijen. Waardoor het contact met buiten wordt behouden en een goede oriëntatie overal in het gebouw mogelijk is.

Omdat er geen budget was voor een aula, is ervoor gekozen om de oude en nieuwe functies met elkaar te verbinden door een grote open ruimte, die het nieuwe hart van het zogenaamde SPIL-centrum (SPelen, Integreren en Leren) vormt. Een zestal daklichten zorgt hier voor optimale lichtinval en zicht op de achtergevel en het trappenhuis van het rijksmonument.

Fotograaf: Bas Gijselhart - Basephotography

Woonhuis - Teteringen

De woning in Teteringen is gebouwd op een terp aan de rand van een bos in Noord-Brabant. De vormgeving van de woning is geinspireerd op de voorliefde van de opdrachtgever voor schilpadden. In het ontwerp is dan ook een schilpaddenverblijf onderdeel van het gebouw geworden.

De woning is voorzien van een kelder / souterrain onder het gehele gebouw. Veel daglicht en de ronde vormen zorgen voor een prettige sfeer in het souterrain. In het midden van de woning is een grote lichtkoker geplaatst die de verdiepingen visueel met elkaar verbindt en daglicht, sneeuw en zon tot diep in de woning brengt.

Lees verder

Bedrijfsgebouw IGM - Waalwijk

IGM resins is een internationale organisatie die handelt in UV-verhardende lakken. Het bedrijf is afgelopen jaren snel gegroeid en had behoefte aan een nieuw hoofdkantoor in Waalwijk De lokatie ligt aan de rand van het industrieterrein Haven 7 bij Waalwijk. Het industrieterrein heeft een parkachtige opzet omringd met een collectief hek. Hekwerken rond de kavels zijn hierdoor niet nodig. Een boulevard aan de achterzijde wordt gebruikt als collectieve ontspanningzone. De buitenzijde is gemaakt van het eenvoudige, gebruikelijke stalen damwandmateriaal, zodat het pand in eerste instantie niet opvalt op het industrieterrein. Zowel kantoor als magazijn zijn bekleed met hetzelfde materiaal. Hierdoor is het pand leesbaar als een object en valt het niet uiteen in twee gebouwen. Door het kantoor niet voor maar langs het magazijn te plaatsen hebben de kantine en de conferenceroom aan de achterzijde een fraai uitzicht over het aanliggende landschap. De entree, loading dock en buitenterras zijn intrigerende inkepingen in het eenvoudige doosvolume. Een pad lijdt van het verdiepte parkeerterrein naar de dubbelhoge entree-nis. Hier ontvouwt zich een de route naar het uitzicht begeleidt door een lange kastenwand. Deze is vrijgehouden van het plafond en samen met een lichtstraat zorgt het voor een aangename verlichting in het centrale deel van het pand. Aan het eind van de kantoorvleugel bevindt zich,op de begane grond, de kantine met buitenterras en op de verdieping de conferenceroom.

Aartshertogenlaan - 's-Hertogenbosch

Een monumentaal woongebouw uit de jaren 50, dat in eigendom is bij 32 verschillende eigenaren was dringend aan een algehele renovatie toe. Met name de oorspronkelijke stalen kozijnen en het enkele glas zorgden in de huidige tijd voor veel vocht-, tocht-, en geluidsproblemen.

Na een uitgebreid onderzoek waarbij verschillende opties naast elkaar gelegd zijn en veel overleg met de gemeentelijke monumentencommissie, besloten we de bestaande kozijnen te vervangen door aluminium kozijnen voorzien van een thermische onderbreking.

Hiervoor is een renovatieprofiel geselecteerd dat het beste voldeed om het beeld van de slanke stalen kozijnen van vroeger te bewaren. Door middel van een kleuronderzoek is de oorspronkelijk kleur van de kozijnen bepaald en weer teruggebracht. De grote winkelpuien bij de kapsalon en de ontwerpstudio zijn gerenoveerd en voorzien van geïsoleerde inzetramen en achterzetramen ter plaatse van het aanwezige glas-in-lood.

Villa Rotonda - Goirle

Traditionalisme en ambachtelijk modernisme. Het woonhuis in Goirle combineert de beide stromingen. Vanaf de straat doet het huis zich voor als traditioneel en gesloten, vanuit de tuin toont het zich open en modern.

Op twee grote ramen na is het huis aan de straatzijde gesloten om de bewoners te beschutten tegen het drukke verkeer dat passeert over de aangrenzende rotonde. Dit verklaart ook de naam van het huis, Villa Rotonda. Het is geen verwijzing naar de beroemde villa van Andrea Palladio in de buurt van Vicenza, maar een ironische verwijzing naar de locatie naast een kruispunt. De waterpartij waardoor het huis deels wordt omringd, versterkt het besloten karakter ervan.

Ook de valramen die zijn uitgevoerd in CS 68-HV (verborgen vleugel), zijn elektrisch te bedienen. De keus voor de minimalistische variant van CS 68 met verborgen vleugels versterkt de abstractie van dit strak vormgegeven huis, waarvan niet alleen de kozijnen bijna detailloos lijken. Dat is ook te zien in de scherpte waarmee gevel en dak op elkaar aansluiten. De elektrisch bedienbare schuifpuien en ramen zijn onderdeel van een indrukwekkende hoeveelheid domotica in dit huis, die het met de architectuur zelf gepaard gaande comfortniveau verder vergroot.

Vrijwel alle vertrekken in het huis zijn gericht op de grote tuin. Dankzij de gesloten gevel aan de straatkant genieten de bewoners optimaal van hun privacy, terwijl er toch volop licht binnenvalt.

Kindercampus Zuidas - Amsterdam

Kindercampus Zuidas biedt ruimte aan een basisschool, kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang en sporthal. Fact Architects en Hund Falk architecten maakten samen het ontwerp voor deze lichte, ruime en frisse school met een bruisend hart. Een open structuur van ruige houten delen in stalen kaders is geplaatst voor robuuste gevels met grote aluminium kozijnen en plaatmateriaal.

Gefaseerde bouw
Het gebouw is in fases gebouwd en is deels op locatie verplaatst. Architect Floris Hund, verklaart waarom: “In 2014 was er snel behoefte naar een nieuwe school op de Zuidas. De enige geschikte locatie, tussen de Boelelaan en de Vivaldistraat, zou pas in 2015 vrijkomen. Gefaseerd bouwen en later een bouwdeel verschuiven was goedkoper dan tijdelijke huisvesting. Maar de belangrijkste reden voor de gefaseerde bouw was dat de kinderen zo direct een echt goed gebouw hebben gekregen.”

De eerste fase is achter een bestaande sporthal gebouwd. Na de sloop van de bestaande bebouwing inclusief de sporthal, is de tweede fase gerealiseerd. Daarna is het eerste bouwdeel 30 meter verschoven en vrijwel naadloos gekoppeld aan het tweede. De gebouwdelen zijn grotendeels samengesteld uit prefab elementen en in zeer korte tijd op locatie opgebouwd. “Indien de verwachte kinderaanwas doorzet, wordt medio 2017 op het lage bouwdeel een extra laag gerealiseerd,” hoopt Peer Glandorff, die samen met Hund het ontwerp maakte.

Heldere opzet
In Kindercampus Zuidas kunnen kinderen van 0-12 jaar van 7.30 tot 18.30 uur leren en spelen. Het onderwijs wordt geboden volgens de doorgaande leerlijn. Hund legt uit hoe de architecten dit vertaald hebben in hun ontwerp: “We hebben het gebouw zo ontworpen dat kinderen van opvolgende leeftijden ongedwongen met elkaar in contact komen. Bijvoorbeeld in de grote centrale ruimte, die fungeert als aula en speellokaal. Dit is de plek voor alle leeftijden.” Een brede tribunetrap verbindt de begane grond met de bovengelegen bibliotheek. Via glazen puien en een ruime vide met een glazen dak komt veel daglicht in de centrale ruimte. De school heeft verder een heldere ruimtelijke opzet. Er zijn vier clusters van vier lokalen, gegroepeerd naar leeftijdsgroepen. Buitenschoolse opvang vindt plaats in de grote ruimtes tussen de lokalen. “De opzet van de school en verbondenheid met omliggende buitenruimtes zorgen ervoor dat de kinderen en leraren hier op een bijzondere en prettige wijze kunnen werken, leren en spelen,” verzekert Hund. De gymzaal boven op de school wordt ook door andere scholen en sportverenigingen gebruikt. De gymzaal is bereikbaar via een van de school afsluitbaar trappenhuis met lift.

Robuuste gevel
Ruig hout, glanzend aluminium en grote ramen kenmerken de gevels. Die zijn opgebouwd uit gestandaardiseerde elementen, zowel in opbouw als in afmetingen. Afhankelijk van de achterliggende ruimtes en de oriëntatie op de zon zijn de gevelelementen ingevuld met glas of aluminium plaatmateriaal.

Glandorff: “De gehele begane grondgevel bestaat uit glazen puien. Op de verdiepingen hebben de groepsruimtes en de gymzaal extra grote ramen, de gymzaal zelfs een raam van 3,6 x 5 m.” Gekozen is voor 1 type slank aluminium kozijnprofiel van Reynaers. Het geanodiseerde aluminium past goed bij het hout en staal. Ook de geluidwerendheid was belangrijk bij de kozijnkeuze vanwege de drukke locatie. Tenslotte speelde de prijs een rol, gezien het krappe budget waarbinnen het gebouw moest worden gerealiseerd. D’n Boeij Aluminiumbouw was verantwoordelijk voor alle kozijnen.

Voor de gevel langs, ook deels voor de ramen, is een open structuur van ruige houten schaaldelen in stalen frames geplaatst. De frames zijn verdeeld in banden over de gevel. Afwisseling in ritme van de houten delen en in de richting van de schorszijde, zorgen voor een geraffineerd gevelpatroon. “Bij het ontwerp van deze houten structuur hebben we een evenwicht gezocht tussen maximaal daglicht en minimale warmtelast in de ruimtes. Ook wilden we een levendig gevelbeeld bereiken door die afwisselende gevelframes in combinatie met variatie in afmetingen en posities van de kozijnen”, verduidelijkt Hund.

Avontuurlijke buitenruimtes
Het gebouw is alzijdig georiënteerd op een verscheidenheid aan buitenruimtes. Rondom het gebouw liggen verschillende natuurlijke en verharde buitenruimtes met speelplekken. Glandorff: “Direct aan lokalen en groepsruimtes grenzen natuurlijke speelruimten. Aan de kant van de toekomstige Boelegracht hebben we een getrapte steiger ontworpen met geïntegreerde bakken voor schooltuinen.”De overige buitenruimtes, waaronder natuurtuinen met klimbomen, waterval en strandje, een sportveld en kiss & ridezone, zijn uitgewerkt door Ruimte en Duurzaamheid Gemeente Amsterdam, Het Wilde Land en Zandraket.

Goed binnenklimaat
De afwerking van het interieur is eenduidig. Overal zijn identieke akoestische gietvloeren in een lichtgrijze tint. De wanden zijn uitgevoerd in een patchwork van houten plaatmaterialen van verschillende hardhoutsoorten. De begane grond heeft rondom glas tot op de grond voor maximaal contact tussen binnen- en buitenruimtes. Iedere groep heeft hier een deur naar zijn eigen buitenruimte. Hund: “Tussen de kolommen direct achter het glas, hebben we werkbladen en zitjes gemaakt. Zo hebben de kinderen direct zicht op de buitenruimtes.” De lokalen en gymzaal zijn zo hoog mogelijk gemaakt. Leidingen zijn weggewerkt achter de lagere plafonds in de tussenruimtes. De ramen achter de houten gevelrasters kunnen open gezet worden. Kindercampus Zuidas heeft een goed binnenklimaat. De school voldoet in het algemeen aan frisse scholen klasse B en voor luchtkwaliteit zelfs aan de allerhoogste norm, klasse A.

Klik hier voor een video van Kindercampus Zuidas in Amsterdam

Aluminiumbouw d’n Boeij B.V.
De Louwstraat 22
5374 CG Schaijk

0486-463452


D'n Boeij Aluminiumbouw. Alle rechten voorbehouden.